Techie IT
६ असोज २०७८, बुधबार

उद्योगमा बजेटभन्दा २८ प्रतिशत बढी लगानी प्रस्ताव

उद्योग क्षेत्रको लगानी आशलाग्दो मात्रै हो, उत्साहजनक होइन: महानिर्देशक भुसाल


काठमाडौं ।
नेपालको उद्योग क्षेत्रमा मुलुकभित्र र बाहिरबाट हालसम्म झण्डै २३ खर्ब रुपैयाँ लगानीको प्रस्ताव आएको छ । हालसम्म नेपालको उद्योग क्षेत्रमा गरिएको लगानी प्रस्ताव चालू आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ का लागि विनियोजन गरिएको बजेटभन्दा २८ प्रतिशतले बढी हो । सरकारले चालू आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ का लागि १६ खर्ब ४७ अर्ब ५७ करोडको बजेट सार्वजनिक गरेको थियो ।

यसैबीच स्वदेशी तथा विदेशी लगानीकर्ताहरूले नेपालको उद्योग क्षेत्रमा हालसम्म २२ खर्ब ८३ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता जनाएको उद्योग विभागले जानकारी दिएको छ । नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा उद्योग लगाउने ट्रेन्ड (चलन)का कारण समग्रमा स्वदेशी तथा विदेशी लगानी आएको देखिएको विभागका महानिर्देशक जीवलाल भुसालले आर्थिक दैनिकलाई जानकारी दिए । तर यो लगानी उत्साहजनक नभएको उनको भनाइ छ । ‘हालसम्म मुलुकको उद्योग क्षेत्रमा आएको लगानी आशलाग्दो हो । उत्साहजनक होइन’, उनले आर्थिक दैनिकसँग भने, ‘दुई अंकको आर्थिक वृद्धिदर राखेको समयमा लगानी बढी आउनुपथ्र्यो । कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी)मा उद्योग क्षेत्रको योगदान करिब १४ प्रतिशत रहेकोमा हालसम्म आइपुग्दा २० प्रतिशत माथि हुनुपर्थ्यो ।’

हालसम्म ठूला, मझौला र साना गरी कुल आठ हजार चार सय ५३ वटा उद्योग स्थापना गर्ने तथा छ लाख २८ हजार सात सय १२ जनालाई रोजगारीको समेत प्रस्ताव गरिएको छ । यसैबीच, हालसम्म उद्योगका लागि विदेशी लगानी प्रस्ताव भने तीन खर्ब ६४ अर्ब ४६ करोड आएको छ । ५२ हजार ३३ वटा उद्योग र दुई लाख ७४ हजार सात सय ७४ जनालाई रोजगारी दिने दृष्टिकोणबाट सो लगानी प्रस्ताव आएको हो ।

विदेशी लगानीकर्ताहरूले प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई)मार्फत विदेशी लगानी भित्र्याउने गर्छन् । विदेशी लगानी प्रस्तावलाई हेर्दा पनि सन्तोषजनक मान्न नसिकने उनको भनाइ छ । ‘विदेशी लगानीको ट्रेन्ड हेर्दा भारत र चीनबाट लगानी प्र्रस्ताव बढी आएको पाइन्छ । अन्य मुलुकबाट समेत लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ’, महानिर्देशक भुसालले भने ।

यस्तै आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को तुलनामा आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा लगानी प्रतिबद्धता चार खर्बले कमी आएको छ । आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा एक खर्ब ५२ अर्ब र आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा एक खर्ब ५६ अर्ब लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । ठूला, मझौला र साना गरी आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा दुई सय ७७ वटा र आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा दुई सय तीनवटा उद्योग स्थापना गर्न प्रतिबद्धता जनाएका हुन् ।

त्यस्तै, प्रतिकूल समयमा समेत लगानी आएको कारण लगानी रकम देखिएको उनको भनाइ छ । ‘ऊर्जा, सिमेन्ट तथा प्रतिकूल समयका बाबजुद पनि पर्यटन क्षेत्रमा समेत दुईतर्फी अर्थात् स्वदेशी तथा विदेशी लगानी आएको छ । ठूला परियोजनामा समेत लगानी आएको छ’, उनले भने, ‘विदेशी लगानी पनि आएको पाइन्छ । पाइपलाइनमा भएका आयोजनाहरू समेत आउँदा लगानी देखिएको हो ।’

आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को तुलनामा आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा विदेशी लगानीतर्फ भने पाँच अर्ब ६० करोडले कमी आएको छ । आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा ३७ अर्ब ८० करोड र आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा ३२ अर्ब २० करोड विदेशी लगानी प्रस्ताव आएको छ । आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा दुई सय २३ वटा र आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा एक सय ८३ वटा उद्योगका लागि सो लगानी प्रस्ताव आएको हो ।

यसैबीच गत आर्थिक वर्ष विदेशी लगानीमा भारतीय र चिनियाँ लगानीकर्ताको लगानी धेरै आएको विभागले जानकारी दिएको छ । कोभिड १९ को कारण अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू चार महिनाको लागि बन्द हुँदा विदेशी लगानीमा त्यति ठूलो असर नपरेको विभागका अधिकारीहरूले बताए ।

भारत र चीनका लगानीकर्ताहरूले उद्योगमा बढी लगानी गर्ने हुँदा उहाँहरूलाई सडकमार्गबाट समेत नेपाल आउन सम्भव थियो’, उनले भने, ‘बन्दका कारण विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई असर नपरेकै कारण लगानी आएको हो । नेपालस्थित प्रतिनिधिले समेत लगानी ल्यएको पाइन्छ ।’

निवर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको कार्यकालमा आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ का लागि निर्वतमान अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले बजेट सार्वजनिक गरेका हुन् । ओली सरकारले अध्यादेशमार्फत आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ का लागि बजेट सार्वजनिक गरेको हो । (आर्थिक दैनिकबाट)


क्याटेगोरी : समाचार


तपाईको कमेन्ट लेख्नुहोस्