logo

स्थानीय तहमा गएका सहकारीले के गर्लान ?

स्थानीयतहमा चुनाव भएर निकाय खडा भएका लामो समय पछि सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयबाट संघ, प्रदेश र स्थानीय तहमा सहकारीहरू हस्तान्तरणको काम सुरु भएको छ । यी निकाय केन्द्रमातहतमा रहदाका अनुभव सकारात्मक छैनन । तयस्तो बेला संघ, प्रदेश र स्थानीय तहमा सहकारीहरू हस्तान्तरणको प्रक्रिया त सुरु भयो तर तिनले दिने सेवा कति निश्पक्ष र गुणकार िहुने छ भन्ने प्रश्न चाहि उव्जिएको छ नै । यो हसतान्तरणको मकवानपुरका करिब ५ सय सहकारी स्थानीय तहमा गएर भयो । अव योक्रम सबै जिल्लामा विस्तार हुने छ र चाँडै सबै ठाउँमा तीनवटै तहलाई बाँकी सहकारी हस्तान्तरणको काम हुनेछन नै । संविधान जारीसँगै सहकारीहरूको दर्ता, प्रवद्र्धन र नियमनको काम रोकिएकाले हस्तान्तरण गरी उक्त प्रक्रिया पुन सुरु गर्न ढिला भइसकेको अवसथामा यो हस्तान्तरणले अधिकारको प्रत्यायोजन भउकोमाननु पर्छ । स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र संघले आ–आफ्नै ढंगले दर्ता, अनुगमन, सहकारी प्रवद्र्धन र नियमनको कामहरू गर्नेछन यस पछि । तर योकाम स्थानीयमा जादा विगतकोभन्दा लथालिङ्ग हुने हो कि भन्ने शंका जन्मिछ नै ।
अहिले मुलुकभर ३४ हजार ५ सय १२ वटा सहकारीहरू छन । प्रदेशको कार्यक्षेत्रभित्र पर्ने सहकारीको संख्या करिब एक हजार र करिब डेढ सय संघको मातहतमा रहने अनुमान गरिएको छ साझा सहकारीहरू संघमा पर्छन । ८ सय ३३ वटा साझा सहकारीहरू रहे पनि हालसम्म सबैजसो बन्द भइसकेकाले करिब डेढ सय मात्रै संघको मातहतमा सहकारीहरू रहने वताइएकको छ । साझा प्रकाशन, साझा स्वास्थ्य, साझा सेवा र साझा यातायात सञ्चालनमा रहेका मध्येका हुन । संविधान अनुसार सहकारीको क्षेत्राधिकार तीनवटै तहका लागि तोकिएको छ । मुलुकभर काम गर्ने सहकारीहरू र सहकारीसँग सम्बन्धित बृहत् नीति नियमको अधिकार संघलाई छ । दुई वा दुईभन्दा बढी स्थानीय तहलाई कार्यक्षेत्र बनाएका सहकारीहरूको क्षेत्राधिकार प्रदेशभित्र पर्छ । एक स्थानीय तहलाई मात्रै कार्यक्षेत्र बनाएका सहकारीहरू भने स्थानीय तहभित्र पर्छ । स्थानीय निकाय सना इकाइ भएका कारण उनीमातहतमा रहने सहकारी कसरी सत्रचालन होलान तिनको प्रभाव क्षेत्र कस्तोहोला भनने नै अहिलेको अहम प्रश्न हो
सहकारीभनेका अत्यन्त न्युन स्तरका नागरिकको सरोकार रहने क्षेत्र हो । यसमा त्यस्ता नागरिकका सपनाहरु हुन्छन । तिनको सत्रचालनमा अलिकति यताउता भयो भने उनका दैनिकीमा नै असरपर्ने हुन्छ । अहिले कुन कुन सहकारी कुन तहमा पर्ने भन्ने टुंगो लागि नसकेको हुनु पर्छ । तिनको प्रकृतिहेरेर जनताको लगानी बढीभनदा बढी सुरक्षित हुने गरी हस्तानतरण भयोभने तयसको प्रभाव तल्लो तहसममपर्छ । यतिबेलानैहो यसकोमूल्यांकन गर्ने बेला । सहकारी हस्तान्तरण गर्नुपूर्व सम्बन्धित स्थानीय तहको प्रमुख र उपप्रमुखलाई प्रशिक्षणसमेत दिनु पर्ने हुन्छ । स्थानीय सहकारीबारे आधारभूत जानकारी भएन भने यसका सत्तचालकहरु अलमलमा पर्ने छन र यसको अवधारणानै गलत प्रकारले नजीर बनने हुनसक्तछ । त्यसकारण यिनको हस्तान्तरण भन्दा पहिले तिनले पाएको काम दुरुपयोग नहोस भन्ने बेलामा नै सचेत हुन आवशयक छ । मुलुकभरका सहकारीमा करिब ९४ अर्ब रुपैयाँ सेयर पुँजी छ । करिब ४ खर्ब रुपैयाँ पुँजी परिचालन सहकारीहरूले गरेका छन । सबै सहकारीहरूमा ६७ लाख ५४ हजार २ सय ७३ जना सेयर सदस्य छन । ५७ हजार जनाले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन । यी सबैले यो क्षेत्र सानो छैन भन्ने देखाउछ । त्यसकारण यिनको सञ्चालन पनि त्यसै अनुरुप होस भनिएको हो ।


Comment from facebook

सुलसुले अरु धेरै

संघियतामा भारतीय सरर :

खै कहाँ रोकियो त भारतीयलाई...

राणाशासनको अवशेष पतन :

अब राणाशासनका हिमायतीहरुको अवशेषको छाया नेपालको सत्तामा पर्नसक्ने सम्भावना देखिएको छैन...

पशुपतिको यात्रा सिद्राको व्यापार :

नेपालमा वाम गठबन्धनको पूर्ण बहुमतको सरकार बन्ने भएपछि भारतीय विना निम्तो पशुपतिको दर्शन गर्ने बहानामा कति आएका...

नवराज सिलवाल काण्ड अदालतमा :

प्रहरीले प्रतिवेदन बुझाउन जाने थाहा पाएपछि सिलवाल समर्थकले सरकारी वकिलको कार्यालय अगाडि सिलवालको समर्थनमा...

दिप बस्नेतको सुरक्षित बिदाई :

उनको नियुक्ति अयोग्य हो भनेर अदालतमा परेको मुद्दाको अहिलेसम्म फैसला भएको छैन । उनले सहसचिवमा वढुवाका लागि पेश...

राष्ट्रपति प्रमुख अतिथि भएको कार्यक्रममा राजाको गुणगान :

राजाको गुणगान गरिएको त्यो कार्यक्रमका प्रमुख दर्शक थिए—भारतीय स्थल सेनाध्यक्ष वीपीन रावत...

सम्पादकीय अरु धेरै

प्रदेशको आवशयकता पुरा गर

प्रदेश सरकार वास्तवमा नै परिचयको तहमा छन । पहिलोपटक यस्तो व्यवस्था भएका हँुदा सवै तिर अन्योल छ । सबैभन्दा बढी त जनतानै स्पष्ट भएका छैनन । त्यसो नहुदो हा राजधानीका नाममा यत्रा आन्दोलन हुने थिएन । त्यसमाथि...

छापामार शैलीमा प्रधानमन्त्रि बनेका ओली छापामार शैलीमा नै बर्खास्त हुने दिन नआओस्

माओवादीको सहयोगमा प्रधानमन्त्रि बनेर माओबादी कै अविस्वासमा सत्ताच्युत भएका ओलीले भोली फेरी माओबादीको...
मनोरञ्जन / साहित्य अरु धेरै

एकलौटी प्रदर्शनमा कान्छी

साप्ताहि रुपमा प्रदर्शनमा आउने चलचित्रको निरन्तरता दिदै यस साता चलचित्र कान्छीले हलमा आफ्नो एकल प्रदर्शन...

प्रशासनिक तटस्थता : अपेक्षा र अभ्यास

करिब दुई हजार वर्षअघि चीनमा विकास भएको र रोमन साम्राज्यमा संरचना स्थापित भई एक शताब्दीअघि उड्रो विल्सनले...
आर्टून अरु धेरै
news

भिडिओं अरु धेरै